ދަނޑުވެރިކަމާއި އިޤްތިޞާދީ އެހެނިހެން ޞިނާޢަތްތަކުގައި ވެސް ދިވެހީން ހީވާގިވެ އުޅޭ ތަން ނުފެނުމަކީ ހިތާމަހުރި ކަމެއް ކަމަށް މިއަދުގެ ހުކުރު ޚުޠުބާގައި ބުނެފިއެވެ.
“މަސައްކަތްތެރި އުފެއްދުންތެރި ބަޔަކަށް ވާށެވެ” މި މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށް ދެވުނު މި ޚުޠުބާގައި ވަނީ އިސްލާމްދީނުގައި މަސައްކަތްކުރުމަށާއި އުފެއްދުންތެރިކަމަށް ގޮވައިލާފައިވާ މުހިންމުކަން ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
ޚުޠުބާގައި ބުނީ އިސްލާމްދީނަކީ ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގެ ދީން ކަމަށާއި، އިންސާނުން ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި ދުނިޔެ ޢިމާރާތްކޮށް އާރާސްތުކުރުމަކީ އިންސާނާގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއް ކަމަށެވެ. އަދި އިންސާނުންނަށް ބޭނުންވާ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ ކޮންމެވެސް އެއް ބަޔަކު ކުރާންޖެހޭނޭ ކަމެއްކަމުގައި ވެސް ޚުޠުބާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އިސްލާމް ދީނުގައި ހުއްދަކުރައްވައިފައި ވަނީ ހަލާލު ގޮތުގައި އާމްދަނީ ހޯދުމަށް ކަމަށާއި، ރިބާއާއި ޖުވާގެ މުޢާމަލާތްތައް ވަނީ ހަރާމްކުރައްވައިފައިވާ ކަމަށް ވެސް ޚުޠުބާގައި ވިދާޅުވިއެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމަށް އަންގަވައިފައިވުމުން، މުސްލިމުންނަކީ އިޤުތިޞާދީ ގޮތުން ފުދުންތެރި ބަޔަކަށް ވާންޖެހެއެވެ. އެ ފަދަ ބަޔަކަށް ވެވޭނީ، އެއުރެންނަކީ މަސައްކަތް ދަންނަ، މަސައްކަތްކޮށްގެން ތަކެތި އުފައްދާ ބަޔަކަށް ވެގެންކަމުގައި ޚުޠުބާގައި ބުނެފައިވެއެވެ. މާތް ﷲ ވަނީ ދުނިޔޭގެ ބިމާއި، އެ ބިމުގައި އުފެދޭ ގަސްހާގަހާގެއްސާއި، ކަނޑުގައި ދިރިއުޅޭ މަސްމަހާމެއްސާއި، އެހެނިހެން ތަކެތި އިންސާނާއަށްޓަކައި ޚިދުމަތްތެރިކުރައްވާފައިވާކަން ޚުޠުބާގައި ފާހަގަކުރިއެވެ.
ދަނޑު ގޮވާންކުރުމާއި، މަހަށްފަރަށް ދިއުމާއި ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމަކީ ދަށުދަރަޖައިގެ ކަމެއް ނޫންކަމަށް ޚުޠުބާގައި ވަނީ ބަޔާންކޮށްފައެވެ. އެގޮތުން، މާތް ﷲ ދުނިޔެއަށް ފޮނުއްވެވި އެންމެ މާތް ބައެއް ކަމުގައިވާ ރަސޫލުންނާއި ނަބީން ވެސް މަސައްކަތްކުރެއްވިކަން ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. އަދި ރޭގަނޑު އަނދިރިކުރައްވައި، ދުވާލު އަލިކުރައްވައިފައި ވަނީ ޙިކުމަތަކަށްޓަކައި ކަމަށާއި، ދުވާލަކީ ދިރިއުޅުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާން އޮތް ވަގުތެއްކަމުގައި ވެސް ބުންޏެވެ.
“އިސްލާމް ދީނަކީ، އެ ދީނުގެ އަހުލުވެރީން ދިރިއުޅުމަށް ބޭނުންވާ ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމަށްޓަކައި، މަސައްކަތްކުރާން އަންގަވާ ދީނެވެ. މި ކަމުގައި މުސްލިމުން ލަދުވެތިވެގެންނެއް ނުވާނެއެވެ. މިއަދު ބައެއް ދިވެހީން ކަންނެތްވެ، މަސައްކަތާ ދުރުވެއްޖެއެވެ. އިޤްތިޞާދީ ކަންކަމުގައި ބިދޭސީ އަތްތަކަށް ބަރޯސާވާން ފަށައިފިއެވެ.” ޚުޠުބާ
ހުތުބާގައި ބުނީ މިއަދު މަހަށް ފުރާނެ ދިވެހި ފަޅުވެރިއަކު ނުވާ ކަމަށާއި، ދިވެހި އިޤްތިޞާދުގެ އެއް މައިނާރަކީ މަސްވެރިކަން ކަމުގައިވީ އިރު، އެ ޞިނާޢަތު އޮންނާންވާނީ ދިވެހީންގެ އަތްމަތީގައި ކަމަށެވެ.
“ދަނޑުވެރިކަމާއި އިޤްތިޞާދީ އެހެނިހެން ޞިނާޢަތްތަކުގައި ވެސް ދިވެހީން ހީވާގިވެ އުޅޭ ތަން ނުފެނުމަކީ ހިތާމަހުރި ކަމެކެވެ.” ޚުޠުބާ
ޙަލާލު އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން
ޚުޠުބާގައި ވަނީ ޙަލާލު ގޮތުގައި އާމްދަނީ ހޯދުމުގެ މުހިންމުކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ފާހަގަ ކޮށްފައެވެ. ރިބާއާއި ޖުވާގެ މުޢާމަލާތްތައް ޙަރާމްކުރައްވާފައިވާކަން ބަޔާން ކުރަމުން ޚުޠުބާގައި ގެނެސްފައިވާ މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވާފައިވާ ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ.
”އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ރާއާއި ޖުވާކުޅުމާއި އަޅުކަންކުރާން ހަދައިފައި ހުންނަ ބުދުތަކާއި ނަސީބު ހުރި ގޮތް ބަލާން ގެންގުޅޭ ދުނިދަނޑިތަކަކީ، ޝައިތާނާގެ އަމަލުތަކުގެ ތެރެއިންވާ މުޑުދާރު ތަކެއްޗެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން އެ ކަންތަކާ ދުރުވެގަންނާށެވެ! އެއީ ތިޔަބައިމީހުން ދިންނަވައި ނަސީބު ލިބުމަށްޓަކައެވެ.“
މިކަމުން ދޭހަވަނީ އިސްލާމްދީނުގައި މަސައްކަތްކުރުމަށް ބާރުއަޅުއްވަނީ ހަމައެކަނި ޙަލާލު ގޮތްތަކުންކަމެވެ.
މިއަދުގެ ހުކުރު ހުތުބާވެސް ނިންމާލީ މިއުއްމަތުގެ ނަބިއްޔާއަށް ސޮލަވާތް ކިޔެވުުމަށް ވަސިއްުޔަތް ކުރުމާއެކު ކިޔެވި ސޮލަވާތުންނެވެ.