ކޮސްމެޓިކްސް ހިއްސާކުރުމުގެ ސިއްހީ ނުރައްކާތައް: މިއީ ވަރަށް އާންމުކޮށް އަންހެންކުދިންގެ ފަރާތުން ފެންނަ އާދައެކެވެ. އެކަކުގެ އަތްދަބަހުގައި ހުންނަ މޭކަޕް ސާމާނާއި ފުށްދަޅުގައި އޮންނަ ފުށްމާ ނޫނީ މޭކަޕް ފިހިން އަނެކާގެ މޫނުގެ މޭކަޕް ރަނގަޅުކޮށް ތުންފަތުގަައި ލިޕްސްޓިކް ހާކާތަން ފެނެއެވެ. އެކަމަކު މިއީ ވަރަށް ގެއްލުންހުރި ނުރަނގަޅު އާދައެއްކަން އެނގޭބާވައެވެ؟ އެކުވެރިޔާ އެދުމުން އޭނާ އަތަށް ބޭނުން ކުރަން ދޭ ސާމާނު އަނބުރާ ހަމަ ތިމާގެ މޫނާއި ތުންފަތުގައި މޭކަޕް ހާކަން ބޭނުންކުރާއިރު ތީގެ ތެރެއިން އެކަކަށްވެސް މިކުރެވެނީ ކިހާވަރެއްގެ ކަމެއްކަން އެނގޭބާވައެވެ. އަޅެ ނިކަން އަމިއްލަ ސިކުނޑިން ވިސްނާލަބަލާށެވެ. ތިކުރެވެނީ ރަނގަޅު ގެއްލުމެއް ނެތް ކަމެއްހެއްޔެވެ؟
ކޮސްމެޓިކްސް އަކީ ވަރަށް އަމިއްލަ ބޭނުންތަކަށް ޚާއްސަ ތަކެއްޗެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ރައްޓެހިންނާއި އާއިލާ މީހުންނާ ދެމެދު ލިޕް ބާމް، ލިޕްސްޓިކް، އަދި މޭކަޕް ބްރަޝް ފަދަ ތަކެތި ހިއްސާކުރުމަކީ ބައެއް ފަހަރު ކަން ފަސޭހައަކަށް ކޮށްލެވޭ ރަނގަޅުނޫން އާދައެކެވެ. ސިއްހީ ގޮތުން ބަލާއިރު، މިފަދަ ތަކެތި ހިއްސާކުރުމަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި އަދި ސާފުތާހިރުކަމާ ހިލާފު ކަމެކެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހަމުގެ ބަލިތަކާއި އިންފެކްޝަންތައް ފެތުރިގެންދިއުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެއެވެ.
ބެކްޓީރިއާ އާއި ވައިރަސް ފެތުރުން
ލިޕްސްޓިކް ނުވަތަ ލިޕް ބާމް ފަދަ ތަކެތި އަނގަޔާ ސީދާ ބައްދަލުވާތީ، އެތަކެތީގައި ބެކްޓީރިއާ އާއި ވައިރަސްތައް ހަރުލާފައި ހުރެދާނެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް ތުންފަތަކީ ހަމުގެ އެހެން ބައިތަކާ އަޅާބަލާއިރު ރައްކާތެރިކަން ކުޑަ، އިންފެކްޝަން ވަރަށް ފަސޭހައިން ވަދެވޭ ތަނެކެވެ. މިސާލަކަށް، ހާރޕީސް ސިމްޕްލެކްސް ވައިރަސް (HSV-1) ގެ ސަބަބުން އުފެދޭ ހިރުވައިގަންނަ ފިއްތިތައް (cold sores) ވެސް ފެތުރިދާނެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ސްޓެފިލޮކޮކަސް ނުވަތަ ސްޓްރެޕްޓޮކޮކަސް ފަދަ ބެކްޓީރިއާތައް ވެސް ފެތުރި، ހަމުގެ ސީރިއަސް އިންފެކްޝަންތައް ކުރިމަތިކުރުވައެވެ. އެހެން މީހެއްގެ ތެލާއި މަރުވެފައިވާ ހަމުގެ ސެލްތައް އަހަރެމެންގެ ހަމަށް އަރައި، އާސާރާއި ބްރޭކްއައުޓްސް އުފެދުމަށް މަގުފަހިކުރެއެވެ.
މޭކަޕް ކުރާ ފިހިތަކުން ކުރިމަތިވާ ނުރައްކާތައް:
މޭކަޕް ފިހިތައް ނުވަތަ މޭކަޕް ބްރަޝްތަކަކީ ހަމުގެ ތެލާއި މަރުވެފައިވާ ސެލްތައް އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ގެންގޮސްދޭ ވަސީލަތެކެވެ. ބްރަޝް ހިއްސާކުރުމުން، އެހެން މީހެއްގެ ހަމުގައި ހުރި ތެލާއި ދަލާއި ބެކްޓީރިއާ އަހަރެމެންގެ ހަމަށް އަރައި، އޭގެ ސަބަބުން ބިހި ނެގުން ހަންގަނޑުގެ މައްސަލަތައް އުފެދުމަށް މަގުފަހިކުރެއެވެ. ޚާއްސަކޮށް ލޮލުގެ މޭކަޕް (އައިލައިނަރ، މަސްކާރާ) ހިއްސާކުރުމަކީ ވަރަށް ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. ލޮލުގެ ހަންގަނޑަކީ ވަރަށް ނާޒުކު ތަނަކަށްވުމާއެކު، މީގެ ސަބަބުން ކޮންޖަންކްޓިވައިޓިސް (pink eye) ނުވަތަ ލޮލުގެ އެހެނިހެން ސީރިއަސް އިންފެކްޝަންތައް ޖެހިދާނެއެވެ.
ސާފުތާހިރުކަމުގެ ރަނގަޅު އުސޫލުތަކާއި އިންކާރުކުރުން:
ޑާމަޓޮލޮޖިސްޓުންނާއި ކޮސްމެޓިކް ޕްރޮފެޝަނަލުން ވެސް އިރުޝާދުދެނީ ކޮސްމެޓިކްސް އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ޚާއްސަކުރުމަށެވެ. ޕްރޮފެޝަނަލް މާހައުލެއްގައި (މޭކަޕް އާޓިސްޓުން) ހިއްސާކުރަން ޖެހިއްޖެނަމަ، ޑިސްޕޯސަބަލް އެޕްލިކޭޓަރުތައް ބޭނުންކުރުމާއި، ކޮންމެ ބޭނުމަކަށްފަހު ތަކެތި ރަނގަޅަށް ސެނިޓައިޒްކުރުން މުހިންމެވެ. އަދި އެއްވެސް މީހަކު ތިމާގެ ކޮސްމެޓިކްސް ހިއްސާކުރަން އެދުނު ނަމަ، ސާފުތާހިރުކަމުގެ ސަބަބުން ހިއްސާ ނުކުރާކަން ހަރުދަނާކޮށް އަދި އިޙްތިރާމާއެކު ބުނުން މުހިންމެވެ. މިސާލަކަށް: “މާފަށް އެދެން، އެކަމަކު ސިއްހީ ސަބަބުތަކާހުރެ އަހަރެންގެ މޭކަޕް ހިއްސާނުކުރާނަމޭ” މިފަދައިން ބުނުމަކީ ވަރަށް ރަނގަޅު ގޮތެކެވެ.
ކޮސްމެޓިކްސް ހިއްސާކުރުމުގެ ފަސޭހަކަމަށްވުރެ، އިންފެކްޝަންތައް ފެތުރުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑެވެ. ވީމާ، އަމިއްލަ ސިއްހަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި، ކޮސްމެޓިކްސް އަމިއްލަ ބޭނުމަށް ޚާއްސަކޮށް، ސާފުތާހިރުކަމުގެ އުސޫލުތައް ދެމެހެއްޓުން މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ.