ކުށްކުރާ މީހުން އިސްލާހު ކުރުމަށް ޢައިބު ނުކިޔާށެވެ!
އިންސާނަކަށް ވީތީ ކުށެއް ކުރެވުމަކީ އެކަށީގެންވާ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މުޖުތަމަޢުގައި ކުށެއް ނުވަތަ ފާފައެއް ކުރާ މީހަކު ފެންނަ ހިނދު، ގިނަ ފަހަރަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިސްކަންދެވެނީ އެމީހަކަށް މަލާމާތްކޮށް، ލަދުގަންނަވާލުމަށެވެ. އިސްލާމީ ނަޒަރިއްޔާތުން ބަލާއިރު، ފާފަވެރިއަކަށް މަލާމާތްކުރުމަކީ ނަހީކުރެވިގެންވާ ކަމެކެވެ. އެއީ އާންމުގޮތެއްގައި މީހަކު އިސްލާހުވުމަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ހުރަހެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އޯގާތެރިކަމާއެކު ހިތްވަރުދީ، އެމީހެއްގެ ކަރާމާތްތެރިކަން ރައްކާތެރިކުރުމަކީ އިސްލާހީ މަގަށް އެމީހާ ރުޖޫޢަކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.
މަލާމާތްކުރުމާއި ލަދުގަންނަވާލުން މަނާކުރައްވައި ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ: “އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ފިރިހެނުންގެ ބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް މަލާމާތް ނުކުރާހުށިކަމެވެ! އެ މަލާމާތްކުރެވޭ މީހުން، މަލާމާތްކުރާ މީހުންނަށްވުރެ ހެޔޮވެދާނެތެވެ…” މި އާޔަތުން އެނގޭ ގޮތުގައި، މަލާމާތްކުރާ މީހާގެ ކިބައިގައި ފޮރުވިފައިވާ ބޮޑެތި ފާފަތަކެއް ހުރެ، ﷲގެ ހަޟްރަތުގައި އޭނާއަކީ މަލާމާތްކުރެވޭ މީހާއަށްވުރެ ނުބައި މީހަކަށް ވެދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެހެން މީހުންގެ އަބުރު ރައްކާތެރިކުރުމަކީ އިސްލާމްދީން ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުއަޅާ ކަމެކެވެ. ފާފައެއްގެ ސަބަބުން މީހަކަށް މަލާމާތްކުރުމަކީ، ހިތްތައް ބަދަލުކުރައްވާ އިލާހުގެ ހިކުމަތްތެރިކަމާ މެދު ސުވާލު އުފެއްދުން ފަދަ ނުރައްކާތެރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ޢިލްމުވެރިން ސިފަކުރައްވައެވެ.
ކުށްކުރާ މީހަކާ މެދު ކަންތައް ކުރުމުގައި އިސްލާމްދީން އިސްކަންދެނީ ބަދަލުހިފުމުގެ ބަދަލުގައި ރަޙުމްކުރުމަށާއި އިސްލާހުކުރުމަށެވެ. ރަސޫލާ ﷺ ޙަދީޘްކުރެއްވި ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ: “މުސްލިމެއްގެ އައިބު ފޮރުވައިދީފި މީހެއްގެ އައިބު، ޤިޔާމަތް ދުވަހުން ﷲ ފޮރުވައިދެއްވާނެތެވެ.” މީގެ މާނައަކީ އެހެން މީހުންގެ ކުށްތައް ހޯދައި ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، އަމިއްލަ ނަފްސު އިސްލާހުކުރުމަށް ފަރުވާތެރިވުމެވެ. އަދި ފާފަވެރިޔާއަށް ހުތުރުބަހުން މުޚާތަބުކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، އެމީހަކަށް ހިދާޔަތް ދެއްވުން އެދި ދުޢާކުރުމަކީ މާތްވެގެންވާ ސިފައެކެވެ.
މީހަކު ލަދުގަންނަވާލުމުގެ ބަދަލުގައި، އިޙްތިރާމާއެކު ނަސޭހަތްތެރިވުމަކީ އިސްލާހީ ރިވެތި އުސޫލެކެވެ. ކުރެވުނު ކުށަކީ ފާޅުކަން ބޮޑު ކަމެއް ނަމަވެސް، އެކަން އިސްލާހުކުރަންވާނީ އިހާނެތިކޮށް ހިތުމެއް ނެތިއެވެ. އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ މަގުސަދަކީވެސް މުޖުތަމަޢު ބަދަހިކޮށް، ކުށްވެރިޔާ އިސްލާހުވުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމެވެ. އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ތައުބާވާ މީހާއީ ފާފައެއް ނެތް މީހަކާ އެއްފަދަ މީހެއް ކަމަށް ރަސޫލާ ﷺ ވަނީ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައެވެ. އެހެންކަމުން، މީހެއްގެ މާޒީގެ ކުށްތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކައި އޭނާ ފަޟީޙަތްކުރުމަކީ މުސްލިމެއްގެ ސިފައެއް ނޫނެވެ.
މުސްލިމު އަޚަކު ކުށެއް ކުރާ ހިނދު، އަނެއް މުސްލިމުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވަނީ ރިވެތި ގޮތުގައި ނަޞޭޙަތް ދިނުމެވެ. ހަޑިހުތުރު ބަސްތައް ބުނެ އެންމެންގެ ކުރިމަތީގައި ފަޟީޙަތްކުރުމުން ލިބޭނީ ގެއްލުމެވެ. އެއީ ތިމާގެ ހިތުގައި ބޮޑާކަން އުފެދި، ފަހަރެއްގައި ތިމާ މަލާމާތްކުރި ފާފައަށްވުރެ ބޮޑު ފާފައެއް ތިމާއަށް ކުރެވުމަށް މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެކެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ޒިނޭކުރި އަންހެނެއްގެ މައްޗަށް ހައްދު ޖަހަން އަމުރުކުރެއްވުމަށްފަހުވެސް، އޭނާއަށް އައިބު ނުކިޔުމަށް އަމުރުކުރެއްވީ އެހެންވެގެންނެވެ.
ހިތްތައް ބަދަލުކުރައްވަނީ ﷲ އެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން ހެޔޮމަގުގައި ތިއްބަސް، މާދަމާ ކަންތައް ވާނެ ގޮތެއް އެނގެނީކީ ނޫނެވެ. އެހެންކަމުން، ފާފައެއް ކުރެވިފައިވާ މީހަކާ މެދު މަޑުމައިތިރި، އޯގާތެރި ގޮތެއް ގެންގުޅުމަކީ އެމީހަކު އިސްލާހުވުމަށް އެންމެ ފައިދާހުރި، އަދި ﷲގެ ހަޟްރަތުގައި އެންމެ ލޯބިވެތިވެގެންވާ ގޮތެވެ. އިސްލާމްދީން އުނގަންނައިދެނީ ތިމާ މަލާމާތްކުރާ ކަމެއްގެ ސިފަ ތިމާގެ ކިބައިގައި ޖެހިދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރެވެ. ވީމާ، އަބަދުވެސް ހިދާޔަތުގެ މަތީގައި ސާބިތުކޮށްދެއްވުން އެދި ދުޢާކޮށް، އެހެން މީހުންގެ އައިބުތައް ފޮރުވައިދޭ ބަޔަކަށް ވަމާ ހިނގާށެވެ.