ދުނިޔޭގެ އިގްތިސާދަށް ކުރިމަތިވަމުންދާ އެކި ގޮންޖެހުންތަކާއި، ދައުލަތުގެ ހަރަދުތައް އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވި ދަތިތަކާއެކުވެސް، ރާއްޖޭގެ މާލީ ނިޒާމު އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓިފައިވާ ކަމަށް އިންޓަނޭޝަނަލް މަނިޓަރީ ފަންޑް (އައިއެމްއެފް) އިން ބުނެފިއެވެ. މިކަން ހާމަކޮށްފައިވަނީ މިދިޔަ ޖޫން މަހުގެ 14 ވަނަ ދުވަހު ނިންމާލި އައިއެމްއެފްގެ “2026 އާޓިކަލް IV މިޝަން” ގެ ވަގުތީ ހޯދުންތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލަވާލި ރިޕޯޓުގައެވެ.
އައިއެމްއެފް އިން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، އިގްތިސާދީ ގޮތުން ދަތި މާހައުލެއް އޮތް ނަމަވެސް ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދު ވަނީ ހަރުދަނާކަމާއެކު ހިފަހައްޓާލާފައެވެ. ވަކިން ހާއްސަކޮށް، ދައުލަތުން ދައްކަންޖެހޭ ދަރަނިތައް، އޭގެ ތެރޭގައި ރަސްމީ ފަރާތްތަކަށާއި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ގަވާއިދުން ދައްކަމުންދާކަން އެ އިދާރާއިން ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ. މީގެ ސަބަބުން މާލީ ނިޒާމުގެ އިތުބާރު ދެމެހެއްޓިފައިވާ ކަމަށް އެ ފަންޑުން ގަބޫލުކުރެއެވެ.
މަރުކަޒީ ބޭންކް، އެމްއެމްއޭ އިން އަލުން އޯޕަން މާކެޓް އޮޕަރޭޝަންސް ފެށުމަށް ނިންމި ނިންމުމަށް އައިއެމްއެފް އިން ވަނީ މަރުހަބާ ކިޔާފައެވެ. އެ ފަންޑުން ބުނި ގޮތުގައި މި ވަސީލަތުގެ ބޭނުން ހިފުމަކީ މަނިޓަރީ ސިޔާސަތުތައް ހަރުދަނާކުރުމަށް އެޅޭ މުހިންމު ބާރެކެވެ. މީގެ އިތުރުން، އަލަށް އަމަލުކުރަން ފެށި ބޭރު ފައިސާގެ ގާނޫނުގެ ސަބަބުން ރަސްމީ ރިޒާވް އިތުރުކުރުމަށް މަގުފަހިވެ، ބޭރު ފައިސާ ލިބުމުގައި ހުރި ދަތިތަކަށް ލުޔެއް ލިބިފައިވާކަންވެސް ވަނީ ފާހަގަކޮށްފައެވެ.
މާލީ ދާއިރާގެ ހަމަޖެހުން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ބޭންކުތައް ސުޕަވައިޒްކުރުމުގައި އަބަދުވެސް ސަމާލުވެ ތިބުމަށް އައިއެމްއެފް އިން ވަނީ އިރުޝާދު ދީފައެވެ. “މަރުކަޒީ ބޭންކާއި މާލީ ދާއިރާގެ ގާނޫނުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމަކީ، މާލީ ކާރިސާތައް މެނޭޖުކުރުމުގެ ނިޒާމު ވަރުގަދަވެގެންދާނެ ކަމެއް” ކަމަށް އެ ފަންޑުން ބުނެފައިވެއެވެ. މިފަދަ އިސްލާހުތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ އިގްތިސާދީ ލޮޅުންތަކަށް ކެތްކުރުމުގެ ގާބިލުކަން އިތުރުވާނެ ކަމަށްވެސް ރިޕޯޓުގައިވެއެވެ.
ނަމަވެސް، ދައުލަތުގެ ދަރަންޏާއި ބޭންކިންގް ދާއިރާއާ ދެމެދު އޮތް ބޮޑު ގުޅުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތަކަށް އައިއެމްއެފް އިން ވަނީ އިންޒާރު ދީފައެވެ. އެހެންކަމުން، ދައުލަތުގެ ދަރަނި ދަށްކުރުމަށްޓަކައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ސިޔާސަތުތަކަށް ބަދަލު ގެނައުމަށް ވަނީ ލަފާދީފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުތައް އަޅާއިރު މުޖުތަމައުގެ ނާޒުކު ފަންތީގެ މީހުންނަށް ކުރާނެ އަސަރުތަކަށް ސަމާލުވުމަށްވެސް ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފައެވެ.
އައިއެމްއެފްގެ ވަފުދުން ރާއްޖެއަށް ކުރި މި ޒިޔާރަތުގައި ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ހަސަން ޒަރީރު އާއި، އެމްއެމްއޭގެ ގަވަރުނަރު އަހުމަދު މުނައްވަރުގެ އިތުރުން ސަރުކާރުގެ އިސްވެރިންނާއި އަމިއްލަ ސެކްޓަރުގެ މަންދޫބުންނާ ބައްދަލުކޮށް، ރާއްޖޭގެ މާލީ ހާލަތާ ގުޅޭގޮތުން ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ވަނީ މަޝްވަރާކޮށްފައެވެ.