މާތް ﷲ ބާވައިލެއްވި ޝަރީޢަތުގައި އެންމެހާ ޖަނަވާރުންނަށް ވަނީ އެ ތަކެތީގެ ޙައްޤު އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ދެއްވާފައެވެ. އެއިން ޖަނަވާރަކަށް ނުޙައްޤުން ގޯނާކުރުމާއި އެ ތަކެއްޗަށް އަނިޔާވެރިވެ އުޅުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި މަނާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އެ ތަކެއްޗަށް އިޙްސާންތެރިވުމަށް ވަނީ އަންގަވާފައެވެ.
ރަސޫލު ﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. “ހަމަކަށަވަރުން ކޮންމެ އެއްޗަކަށްމެ އިޙްސާންތެރިވުން ﷲ ލިޔުއްވިއެވެ. (އެބަހީ: ފަރުޟުކުރެއްވިއެވެ.) ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ޤަތުލުކުރާ ނަމަ ރިވެތިކޮށް ޤަތުލުކުރާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ޛަބަޙަކުރާ ނަމަ ރިވެތިކޮށް ޛަބަޙަކުރާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން (ނަޢަމްސޫފި) ކަތިލަން ގެންގުޅޭ ވަޅި ތޫނުކުރާހުށިކަމެވެ. އަދި ޛަބަޙަކުރާ އެއްޗަށް ވޭން ނައަޅާ ގޮތަށް ޛަބަޙަކުރާށެވެ. (އެބަހީ، ޛަބަޙަކުރާ ހިނދު ނަޢަމްސޫފީގެ (ކަރުގައި) ވަޅި ހިނގުމުގައި އަވަސްކުރާހުށިކަމެވެ.)” (رَوَاهُ مُسْلِمٌ)
ހަމަ މިފަދައިން، މީސްތަކުންނަށް ޚިދުމަތްކޮށްދޭ ޖަނަވާރުތަކަށް ވެސް އޯގާތެރިވުމަށް އިސްލާމްދީނުގައި ނަޞޭޙަތްތެރި ވެއެވެ. މި ގޮތުން އެ ތަކެތީގެ މޫނުގައި ތެޅުމާއި، އެ ތަކެތީގެ މޫނުގައި ފާހަގަ ކަނޑައި ނެގުމަކީ، މި ދީން ބަޔާންކޮށް ދެއްވުމަށް ފޮނުއްވެވުނު ރަސޫލާ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ނަހީކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އެހެނީ އިންސާނުންނެކޭ އެއްފަދައިން ޖަނަވާރުންގެ ވެސް މޫނަކީ އެތައް ގުނަނެއް އެ ތަނެއްގައި ވާ ނާޒުކު ތަނެކެވެ. އަދި މޫނުގައި ފާހަގަ ޖަހައި ހެދުމަކީ އެ ތަކެތީގެ ބުރުސޫރަ ގެއްލޭނޭ ކަމެކެވެ.
މާތް ﷲ ބާވައިލެއްވި ޝަރީޢަތުގައި އެންމެހާ ޖަނަވާރުންނަށް ވަނީ އެ ތަކެތީގެ ޙައްޤު އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ދެއްވާފައެވެ. އެއިން ޖަނަވާރަކަށް ނުޙައްޤުން ގޯނާކުރުމާއި އެ ތަކެއްޗަށް އަނިޔާވެރިވެ އުޅުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި މަނާކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އެ ތަކެއްޗަށް އިޙްސާންތެރިވުމަށް ވަނީ އަންގަވާފައެވެ. ރަސޫލު ﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގެ މާނައިގައިވެއެވެ. “ހަމަކަށަވަރުން ކޮންމެ އެއްޗަކަށްމެ އިޙްސާންތެރިވުން ﷲ ލިޔުއްވިއެވެ. (އެބަހީ: ފަރުޟުކުރެއްވިއެވެ.) ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުން ޤަތުލުކުރާ ނަމަ ރިވެތިކޮށް ޤަތުލުކުރާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން ޛަބަޙަކުރާ ނަމަ ރިވެތިކޮށް ޛަބަޙަކުރާށެވެ. އަދި ތިޔަބައިމީހުން (ނަޢަމްސޫފި) ކަތިލަން ގެންގުޅޭ ވަޅި ތޫނުކުރާހުށިކަމެވެ. އަދި ޛަބަޙަކުރާ އެއްޗަށް ވޭން ނައަޅާ ގޮތަށް ޛަބަޙަކުރާށެވެ. (އެބަހީ، ޛަބަޙަކުރާ ހިނދު ނަޢަމްސޫފީގެ (ކަރުގައި) ވަޅި ހިނގުމުގައި އަވަސްކުރާހުށިކަމެވެ.)” (رَوَاهُ مُسْلِمٌ)
ދިރޭ ތަކެއްޗަށް އޯގާތެރިވުމަކީ ފާފަތައް ފުއްސަވައިދެއްވާ ކަމެކެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ބަޔާންކޮށްދެއްވާފައި ވެއެވެ. “މީހަކު މަގެއްގެމަތިން ހިނގާފައި ދަނިކޮށް، އޭނާގެ ކަރުހިއްކުން ވަރަށް ބޮޑުވެ، އޭނާއަށް ވަޅެއް ފެނިގެން، އެ ވަޅަށް ފައިބައި، ފެން ބޮއެގެން ވަޅުން އެރި ވަގުތު، ކަރުހިއްކައިގެންފައިވާ ކުއްތާއެއް ފެނިގެން، އެ ކުއްތާއަށް ފެން ދިނެވެ. (މި ކަމަށް) މާތް ﷲ އޭނާއަށް ފާފަފުއްސަވައި ދެއްވިއެވެ.”
ހަމަ އެހެންމެ، ދިރޭ ތަކެއްޗަށް އަނިޔާވެރިވުމަކީ ނަރަކައަށް ވަންނަންޖެހޭ ސަބަބެއްކަމުގައި ވެސް ވެދެއެވެ. ރަސޫލު ﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވާ ޙަދީޘެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. “ބުޅަލެއްގެ ސަބަބުން އަންހެނަކު ނަރަކައަށް ވަންނަން ޖެހުނެވެ. އެ އަންހެންމީހާ އެ ބުޅާ ބަނދެ، އެއަށް ކާކަށްނުދެއެވެ. އަދި އޭތި އަމިއްލައަށް ކައި އުޅުމަށް ދޫކޮށެއް ވެސް ނުލައެވެ.” (رَوَاهُ البُخَاري)
އެހެންކަމުން، ދޫންޏާއި މަހާއި އެނޫންވެސް ޖަނަވާރުތައް ގެންގުޅޭ ފަރާތްތަކުން އެ ތަކެތީގެ ޙައްޤުތަކަށް ފަރުވާތެރިވެ، އެ ތަކެއްޗަށް އިޙްސާންތެރިވުމަށް ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް ދޭންޖެހެއެވެ.
މައުލޫމާތު: الشَيْخ مُحَّمَد سِنَان / ދީނުގެމަގު