الحَمْدُ لِلّٰهِ وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَىٰ رَسُولِ اللهِ وَعَلَىٰ آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلَّمَ.
އިސްލާމްދީނުގައި ބައެއް ދުވަސްތަކާއި މައްސަރުތައް އެހެން ދުވަސްތަކާއި މައްސަރުތަކުގެ މައްޗަށް މާތް ކުރައްވާ، ޚާއްޞަކުރައްވައިފައި ވެއެވެ. ފަހެ މުޙައްރަމު މަހަކީ ޙުރުމަތްތެރިކުރައްވައިފައި ވާ މައްސަރުތަކުގެ ތެރެއިން މަހެކެވެ. ނަބިއްޔާ صَلَّىٰ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم ޙަދީޘްކުރެއްވި ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. “ރަމަޟާން މަހަށް ފަހު އެންމެ މޮޅު އެންމެ އިތުރުވެގެންވާ ރޯދައަކީ الله تعالى ގެ ޙުރުމަތްތެރި-ވެގެން ވާ މުޙައްރަމު މަހުގެ ރޯދައެވެ.” [رواه مسلم (202- (1163))]
ޢާޝޫރާ ދުވަހަކީ ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ވެސް މުޙައްރަމު މަހުގެ 10ވަނަ ދުވަހެވެ. އެއީ ފިރުޢައުނުގެ ކިބައިން މޫސާގެފާނާއި ބަނޫ އިސްރާއީލު މީހުން މިންޖުވެ، ފިރުޢައުނު ޣަރަޤުވި ދުވަހެވެ. އެ ދުވަހު ރޯދަ ހިފުމަކީ ސުންނަތެކެވެ. ނަބިއްޔާ صَلَّىٰ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم ޙަދީޘްކުރެއްވި ބަސްފުޅެއްގެ މާނައިގައި ވެއެވެ. “ޢާޝޫރާ ދުވަހުގެ ރޯދައިގެ ސަބަބުން ވޭތުވެ ދިޔަ އަހަރުގެ ފާފަތައް، الله تعالى ފުއްސަވައިދެއްވާނޭ ކަމަށް ތިމަންކަލޭގެފާނު އުންމީދުކުރައްވަމެވެ.” [رواه مسلم (١٩٦ – (١١٦٢))] ޢާޝޫރާ ދުވަހާ ބެހޭ ގޮތުން ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކާއި ޟަޢީފު (ބަލިކަށި) ޙަދީޘްތަކާ އަދި މީސްތަކުން ހަދާފައި ވާ (މައުޟޫޢު) ޙަދީޘްތައް ވެސް ވެއެވެ. އެހެންކަމުން އެ ދުވަހުގެ މާތްކަމާ ބެހޭގޮތުން ވާރިދުވެފައި ވާ ޙަދީޘްތައް ފެތުރުމުގައި އެ ކަމަށް ސަމާލުކަން ދިނުން ހުއްޓެވެ.
ޢާޝޫރާ ދުވަހުގެ ރޯދަހިފުމުގައި އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ: މުޙައްމަރު މަހުގެ 9ވަނަ ދުވަހާއި 10ވަނަ ދުވަހު ރޯދަ ހިފުމެވެ. ﷲ ގެ ރަސޫލާ صَلَّىٰ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم، ޢާޝޫރާ ދުވަހު ރޯދަ ހިއްޕަވާ އަދި އެ ދުވަހު ރޯދަ ހިއްޕެވުމަށް އަމުރުކުރެއްވި ހިނދު، އެއީ ޔަހޫދީންނާއި ނަޞާރާއިން މަތިވެރިކުރާ ދުވަހެއްކަމުގައި އެކަލޭގެފާނަށް ދެންނެވުނެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. “ފަހެ ޖެހިގެން އަންނަ އަހަރު إن شاء الله ނުވަވަނަ ދުވަހު އަހަރެމެން ރޯދަ ހިފާނަމެވެ.” ނަމަވެސް ޖެހިގެން އައި އަހަރު އެ ދުވަސް އައުމުގެ ކުރިން އެކަލޭގެފާނު އަވަހާރަވެއްޖެއެވެ. [ބައްލަވާ: صحيح مسلم(133 – (1134))]
ހަމައެކަނި 10ވަނަ ދުވަހު ރޯދަ ހިފުން ރަސޫލާ صَلَّىٰ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم ނަހީކުރައްވާފައި ނުވާތީ، އެ ދުވަހު އެކަނި ރޯދަ ހިފިޔަސް ޢާޝޫރާ ދުވަހު ރޯދަ ހިފުމުގެ ޘަވާބު ލިބިގެން ދާނެއެވެ. إِن شَاء الله. މުޙައްރަމު މަހުގެ 10ވަނަ ދުވަހާ އެކު 11ވަނަ ދުވަހު ރޯދަ ހިފަން ވާރިދުވެފައި ވާ ޙަދީޘާއި އެ މަހުގެ 9، 10، 11 މި ތިން ދުވަހު ރޯދަ ހިފަން ވާރިދުވެފައި ވާ ޙަދީޘަކީ ޞައްޙަ ޙަދީޘްތަކެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް ހަނދު ބެލުމުގައި އޮޅުމެއް އަރާފާނެކަމުގެ ބިރަށް ނުވަތަ ކަލަންޑަރުގައި ވާ ގޮތަށް މުޙައްރަމު މަހުގެ ދުވަސްތަކަށް ބަލައިގެން ރޯދަހިފައިފިއްޔާ ޢާޝޫރާ ދުވަހާ ދިމާ ނުވެދާނޭ ކަމުގެ ބިރުހީވާ ނަމަ މި 3 ދުވަހު ވެސް ރޯދަ ހިފިދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން މި ފުރުޞަތުގެ ބޭނުން ހެޔޮ ގޮތުގައި ހިފަމާހިނގާށެވެ!
މައުލޫމާތު: الشَيْخ عِمْرَان مُحَمَّد عَلِي / ދީނުގެމަގު