ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ އަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް އޭގެ ހަގީގަތް ނޭނގި، އޮޅުންއަރާފައިވާ ނަފްސާނީ ބައްޔެކެވެ. މި ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް ގިނަ ފަހަރަށް ދިމާވަނީ އެމީހުންގެ ޢާއިލާއިންނާއި، ރަޙްމަތްތެރިންނާއި އަދި މުޖުތަމަޢުގެ ފަރާތުން ލިބެންޖެހޭ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން ނުލިބި، އެކަހެރިވެ، ތަފާތުކުރުމާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުމެވެ. މިފަދަ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން މި ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުންނަށް އިތުރު ނަފްސާނީ ގެއްލުންތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ.
ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ އަކީ މެނިކް-ޑިޕްރެސިވް ބަލިތަކުގެ ނަމުން ވެސް ނަންދެވިފައިވާ، ސިކުނޑީގެ ކެމިކަލް ބެލެންސް ގެއްލުމުގެ ސަބަބުން ޖެހޭ ބައްޔެކެވެ. މި ބައްޔަކީ ގަސްދުގައި ހަދައިގެން އުޅޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. މި ބަލީގައި މޫޑް ސްވިންގްތަކެއް އަންނަ ގޮތަށް ހުންނާތީ، މީހާގެ ނިދުމާއި، ހަކަތައާއި، ހަރަކާތްތެރިކަމާއި، ޙުކުމްކުރުމާއި، ސުލޫކާއި، ސާފުކޮށް ވިސްނުމުގެ ގާބިލުކަމަށް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރެއެވެ.
މި ބަލީގެ މައިގަނޑު ދެ ބާވަތެއް ވެއެވެ. އެއީ "މެނިކް" ނުވަތަ "ހައިޕޮމެނިކް އެޕިސޯޑްސް" އާއި "ޑިޕްރެޝަން އެޕިސޯޑްސް" އެވެ. މެނިކް އެޕިސޯޑްގައި މީހާ ވަރަށް ބޮޑަށް ހަކަތަވެރިވެ، އުފާވެރިވެ، ނިދުމުގެ ބޭނުން ކުޑަވެ، ވިސްނުން އަވަސްވެ، ކަންކަމުގައި އަވަސްކޮށް އުޅެ، އަމިއްލައަށް މާ ބޮޑަށް ތެޅިފޮޅި ކަންކަން ނިންމުމަށް އުޅުންފަދަ އަމަލުތައް އިތުރުވެ އުޅެއެވެ. އަނެއްކޮޅުން ޑިޕްރެޝަން އެޕިސޯޑްގައި މީހާ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތާމަވެރިވެ، ޝައުޤުވެރިކަން ގެއްލި، ވަރުބަލިވެ، ނިދުމުގެ އުނދަގޫތަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހެއެވެ. މިދެ ހާލަތުގައިވެސް ނިދުމާ މީހާ ދުރުވެދެއެވެ.

ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ އަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް އޭގެ ހަގީގަތް ނޭނގި، އޮޅުންއަރާފައިވާ ނަފްސާނީ ބައްޔެކެވެ
ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރަކީ ކޮމްޕްލެކްސް އަދި ދިގުދެމިގެންދާ ހާލަތެއް ކަމުން އެ ހާލަތަށް ހާއްސަ ފަރުވާގެ ފުރިހަމަ ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލަން ޖެހެއެވެ. އަވަހަށް ޑައިގްނޯސް ކުރުމާއި އިންޓަރވެންޝަން އާއި އެކު ކުރިއަށްދާ މެނޭޖްމަންޓަކީ ފަރުދުންނަށް އުފެއްދުންތެރި އަދި ފުރިހަމަ ދިރިއުޅުމެއް އުޅުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ. އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުގައި އަދި އިސްލާމީ އުނގަންނައިދިނުންތަކުގައި ބާރުއަޅާ އޯގާތެރިކަމާއި އަޅާލުމުގެ އަގުތަކާ އެއްގޮތަށް، އެމީހުންނަށް ނުވަތަ އެމީހުންގެ ލޯބިވާ މީހުންނަށް ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރގެ އަލާމާތްތައް ފެނިއްޖެނަމަ، ޕްރޮފެޝަނަލް އެހީތެރިކަން ހޯދުމަކީ ދިވެހިނަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ ހުންނަ މީހަކަށް ސަޕޯޓް ދިނުމަކީ ގޮންޖެހުންތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް ގަބޫލުކުރަން ދަތި ވަރުގެ ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މިއީ އެހީތެރިވެދެވޭނެ ބައެއް ގޮތްތަކެވެ.
އަމިއްލައަށް ތަރުބިއްޔަތު ކުރާށެވެ.
ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ އާއި ބެހޭގޮތުން ދަސްކުރުން: ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ އާއި ގުޅުންހުރި އަލާމާތްތަކާއި، ފަރުވާގެ ގޮތްތަކާއި، ގޮންޖެހުންތައް ދެނެގަތުމަކީ ރަނގަޅު ސަޕޯޓެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ ކަމެކެވެ.
މަޢުލޫމާތު ލިބިގެން ތިބުން: އެންމެ ފަހުގެ ދިރާސާތަކާއި ފަރުވާގެ ގޮތްތަކާ އެއްގޮތަށް ކުރިއަށް ގެންދިއުން.
އިމޯޝަނަލް ސަޕޯޓް ހުށަހެޅުން
ކެތްތެރިވެ ވިސްނުންތެރިވާށެވެ: މޫޑް ސްވިންގްސް މެނޭޖް ކުރަން އުނދަގޫ ވެދާނެ ކަމަށާއި، ކެތްތެރިކަމުން ބޮޑު ތަފާތެއް ގެނެސްދެވިދާނެ ކަމަށެވެ.
އެކްޓިވްކޮށް އަޑުއަހާ: ބައެއް ފަހަރު، ހަމައެކަނި އަޑުއަހަން އެތަނުގައި ހުރުމަކީ އިންތިހާއަށް އަރާމު ލިބިގެންދާނެ ކަމެކެވެ.
އޮޕަން ކޮމިއުނިކޭޝަން އަށް ހިތްވަރު ދިނުންޙުކުމެއް ނެތި ތިމާގެ އިޙްސާސްތަކާ ބެހޭގޮތުން ވާހަކަ ދެއްކޭނެކަން އެމީހުންނަށް އަންގާށެވެ.

ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރަކީ ކޮމްޕްލެކްސް އަދި ދިގުދެމިގެންދާ ހާލަތެއް
ފަރުވާ ދިނުމަށް ހިތްވަރު ދިނުން
މެޑިކަލް ޓްރީޓްމަންޓަށް ސަޕޯޓްކުރުން: ބޭސް ބޭނުންކުރުމާއި ތެރަޕީ ސެޝަންތަކަށް ހާޒިރުވުން ހިމެނޭ ގޮތަށް ފަރުވާގެ ޕްލޭނަށް އަމަލުކުރުމަށް ހިތްވަރު ދިނުން.
އެޕޮއިންޓްމަންޓްތަކުގައި އެހީތެރިވުން: ޑޮކްޓަރުގެ އެޕޮއިންޓްމަންޓްތަކަށް ނުވަތަ ތެރަޕީ ސެޝަންތަކަށް އެމީހުންނަށް ފަސޭހަވާނަމަ އެމީހުންނާއެކު ދިއުމަށް ހުށަހެޅުން.
އަލާމާތްތައް މޮނިޓަރކުރުން؛ އެމީހުންގެ މޫޑު ބަދަލުވުމާއި އަލާމާތްތައް ބެލެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވުން، މިއީ އެމީހުންގެ ސިއްހީ ހިދުމަތްދޭ ފަރާތަށް ބޭނުންތެރި މައުލޫމާތަކަށް ވެދާނެއެވެ.
ދުޅަހެޔޮ ދިރިއުޅުމެއް ކުރިއެރުވުން
ރޫޓިން އަށް ހިތްވަރު ދިނުން: އެއްގޮތަކަށް ނިދުމުގެ އުސޫލުތަކާއި، ކެއުންތަކާއި، ހަރަކާތްތައް ހިމެނޭ ގޮތަށް ދުވަހުން ދުވަހަށް ގަވާއިދުން ރޫޓިންއެއް ގާއިމް ކުރުމަށް އެހީތެރިވުން.
ޖިސްމާނީ ހަރަކާތްތެރިކަން ކުރިއެރުވުން: ގަވާއިދުން ކަސްރަތު ކުރުމަށް ހިތްވަރު ދިނުން، މިއީ މޫޑާއި ޖުމްލަ ދުޅަހެޔޮކަން ރަނގަޅުކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.
ހެލްތީ ޑައިޓް: ބެލެންސްޑް ޑައިޓް ބެލެހެއްޓުމުގައި އެމީހުންނަށް އެހީތެރިވުން.

ބައިޕޯލާ އަށް އެހީވުމުގައި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާއި ގޭތެރޭގެ ފަރުވާ ވަރަށް މުހިންމެވެ.
ސަޕޯޓިވް އެންވަޔަރަންމަންޓެއް އުފެއްދުން
ސްޓްރެސް ކުޑަކުރުން: އެމީހުންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ސްޓްރެސް އުފެދޭ ކަންތައްތައް ދެނެގަނެ މެނޭޖްކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދިނުން.
ރައްކާތެރި ޖާގަ: އެމީހުންނަށް އަރާމު އަދި ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވޭ ގޭގައި ރައްކާތެރި އަދި ސަޕޯޓިވް މާހައުލެއް އުފެއްދުން.
ޓްރިގަރސް އިން ދުރުހެލިވުން: ބަނގުރާ ނުވަތަ މަސްތުވާތަކެތި ފަދަ މޫޑު ބަދަލުވާ ހާލަތްތަކުން ނުވަތަ މާއްދާތަކުން ދުރުހެލިވުމަށް އެހީތެރިވެދިނުން.
ކުއްލި ހާލަތްތަކަށް ތައްޔާރުވުން
އިންޒާރުގެ ނިޝާންތައް އެނގުން: މެނިކް ނުވަތަ ޑިޕްރެޝަންގެ އެޕިސޯޑެއް ފެށޭކަން އަންގައިދޭ ނިޝާންތަކަށް ސަމާލުކަން ދޭށެވެ.
ޕްލޭން: އެމީހުންނާއެކު ކްރައިސިސް ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލުމުގައި މަސައްކަތްކުރުން، އޭގެ ތެރޭގައި ކުއްލި ހާލަތުގައި ގުޅޭނެ ނަންބަރުތަކާއި، ބޮޑެތި އަލާމާތްތައް ފެނިއްޖެނަމަ އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް ހިމެނެއެވެ.
ވަގުތުން އެހީތެރިކަން ހޯދުން: އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ޚިޔާލުތައް ނުވަތަ ސުލޫކުތައް ފާޅުކުރާނަމަ ވަގުތުން ޕްރޮފެޝަނަލް އެހީތެރިކަން ހޯދުން.

އެމީހުންނަށް އަރާމު އަދި ރައްކާތެރިކަން އިހުސާސް ކުރެވޭ ގޭގައި ރައްކާތެރި އަދި ސަޕޯޓިވް މާހައުލެއް އުފެއްދުން
އިޖުތިމާޢީ ގުޅުންތަކަށް ހިތްވަރު ދިނުން
ސަޕޯޓް ގްރޫޕްތައް: އެމީހުންނަށް ދިމާވާ ކަންތައްތައް ވިސްނޭ އެހެން މީހުންނާ ގުޅޭނެ ސަޕޯޓް ގްރޫޕްތަކާ ގުޅުމަށް ހިތްވަރު ދިނުން.
ގުޅިފައި ހުންނަން: ރައްޓެހިންނާއި އާއިލާއާ އިޖުތިމާއީ ގުޅުންތައް ދެމެހެއްޓުމަށް އެހީތެރިވުން.
އެމީހުންގެ ނިންމުންތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުން
އެމީހުންގެ ނިންމުންތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުން: ސަޕޯޓް ދިނުން މުހިންމު ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ އޮޓޮނޮމީއާއި ފަރުވާއާއި ދިރިއުޅުމުގެ ވައްޓަފާޅިއާ ގުޅޭގޮތުން ނިންމާ ނިންމުންތަކަށްވެސް އިޙްތިރާމްކުރުން.
އެމީހުން ބާރުވެރިކުރުވުން: އެމީހުންގެ ހާލަތު ބެލެހެއްޓުމުގައި ހީވާގި ދައުރެއް އަދާކުރުމަށް ހިތްވަރު ދިނުން.
މިއައްލައަށް ފަރުވާ ދިނުމަށް ޢަމަލުކުރުން
އަމިއްލައަށް ފަރުވާތެރިވުން: ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ ހުންނަ މީހަކަށް ސަޕޯޓް ދިނުމަކީ ޑިމާންޑް ބޮޑު ކަމެއް ކަމުން އަމިއްލަ ނަފްސާނީ އަދި ޖިސްމާނީ ސިއްހަތަށް ފަރުވާތެރިވުން މުހިންމެވެ.
ސަޕޯޓް ހޯދުން. ރައްޓެހިން، އާއިލާ، ނުވަތަ ސަޕޯޓް ގްރޫޕް މެދުވެރިކޮށް ވިޔަސް އަމިއްލައަށް ސަޕޯޓް ހޯދުމަށް ފަސްނުޖެހޭށެވެ.

އެމީހުންގެ ނިންމުންތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުން
ރޫޙާނީ އެހީތެރިކަން
އަގީދާގެ އަމަލުތަކަށް ހިތްވަރުދިނުން: އިސްލާމްދީނާ އާދަތަކާ އެއްގޮތަށް، ނަމާދުކުރުމާއި، ޤުރުއާން ކިޔެވުމާއި، އީމާންތެރިކަމުން ތަސައްލީ ހޯދުން ފަދަ އީމާންތެރި އަމަލުތަކުގައި ބައިވެރިވުމަށް ހިތްވަރު ދިނުން.
ކޮމިއުނިޓީ ސަޕޯޓް: ލޯކަލް މިސްކިތުން ނުވަތަ އިސްލާމީ ކޮމިއުނިޓީން އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް ހިތްވަރު ދިނުން، އެއީ އިތުރު ޖަޒުބާތީ އަދި ރޫޙާނީ އެހީތެރިކަމެއް ލިބިދޭނެ ކަމެއް.
އޯގާތެރިކަމާއި އެއްގޮތަކަށް ވެސް އެހީ ނުދިނުމުން ބައިޕޯލާ ޑިސްއޯޑަރ ހުންނަ މީހެއްގެ ދިރިއުޅުމަށް ބޮޑު ނޭދެވޭ އަސަރެއް ކޮށްފާނެއެވެ. ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަން ޖެހޭ ހަގީގަތަކީ ތިބާގެ އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަމަކީ އެމީހުންގެ ހާލަތު މާ ފައިދާހުރި ގޮތެއްގައި ހަމަޖައްސަައި، ފުރިހަމަ ދިރިއުޅުމެއް އުޅުމަށް އެހީތެރިވެދޭނެ އަސްލެއް ކަމެވެ. އަދި މިފަދައިން އޯގާތެރިވެ އަޅާލުން ދިނުމުން ގެއްލިނެތިގެން ނުގޮސް އިންސާނެއްގެ ދިރިއުޅުން ސަލާމަތް ކޮށްދެވިއްޖެ ކަމުގެ އިހުސާސް ތިބާގެ ހިތާއި ނަފުސަށްވެސް އާރޯކަން ގެނެސްދޭނެކަން ޔަގީނެވެ.
(މައުލޫމާތުގެ މަސްދަރުތައް:މާޔޯކްލިނިކް/ހެލްތުލައިން/ޑރ ބީ.ޒައުލްނައިކް/ޑރ އައިޝާހަދީ)

