މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުގައި ކުރިމަތިވަމުންދާ ގުދުރަތީ ކާރިސާތަކުގެކުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، މިންވަރު އަދި ތަކުރާރުވާ މިންވަރު އިތުރުވަމުންދާކަމަށް މިނިސްޓަރ އޮފް އެންވަޔަރަންމަންޓް، ކްލައިމެޓް ޗޭންޖް އެންޑް ޓެކްނޮލޮޖީ، ޠާރިޤު އިބްރާހިމް ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ.
މިނިސްޓަރ ޠާރިޤު މިފަދައިން ވިދާޅުވީ ކުރުނބާ ރިސޯޓުގައި އޮތް ސިޑްސްގެ ރަސްމިއްޔާތެއްގައި ދެއްކެވި ވާހަކަފުޅުގައެވެ. އެ ވާހަކަފުޅުގައި ވަޒީރު ތޯރިގު ވިދާޅުވީ ވިއްސާރަ، ބަނޑުހައިހޫނުކަން، ފެންބޮޑުވުން، އަލިފާނުގެ ހާދިސާތައް އަދި އެހެނިހެން ހަރުކަށި މޫސުމީ ހާދިސާތަކުގެ ސަބަބުން އިންސާނީ ގެއްލުންތައް އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި މި ހާދިސާތަކުގެ ސަބަބުން ދިރިއުޅުމަށާއި މުހިންމު އަސސާސީ ވަސީލަތްތަކަށް ލިބެމުންދާ ގެއްލުންތައް އިތުރުވަމުންދާކަމަށާއި، މި ގެއްލުންތަކަކީ ގިނަ ފަހަރަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢަ ނުކުރެވޭނެ ފަދަ ގެއްލުންތަކެއްކަމަށް ވެސް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
"ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކަށް މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ވުޖޫދު ގެއްލިދާނެކަމުގެ ބިރު ހީވަމުންދޭ،" މިނިސްޓަރ ވިދާޅުވިއެވެ. "ދިވެހިރާއްޖޭގެ 80 އިންސައްތަ ރަށްތައް ހުންނަނީ މޫދުގެ ސަތަހައިން މީޓަރެއްގެ އުސްމިނުގައި. އަދި 50 އިންސައްތަ ގެދޮރު ހުންނަނީ ގޮނޑުދޮށާ 100 މީޓަރު ދުރުމިނުގައި."
މިނިސްޓަރ ޠާރިޤު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ދިވެހިރާއްޖެއިން މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ އިންސާނީ އަދި ސަލާމަތީ ނުރައްކާތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. މިގޮތުން ރަށްރަށުގެ ގިރާ ސަރަހައްދުތައް ހިމާޔަތްކުރުމަށް ކުރު އަދި ދިގު މުއްދަތުގެ ހައްލުތައް ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާކަމަށާއި، ގުދުރަތީ ނިޒާމުތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް އިސްކަންދެމުންދާކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވިއެވެ.
ނަމަވެސް، މިނިސްޓަރ ޠާރިޤު ވަރަށް ބޮޑަށް ސަމާލުކަން ދެއްވީ ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ނާޒުކު ޤައުމުތަކުގެ ކުރިމަގު ބިނާވެފައި އޮތީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކާ ދެކޮޅަށް ދުނިޔޭގެ ޤައުމުތަކުން އަޅާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ މައްޗަށް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން، ތަރައްޤީވެފައިވާ ޤައުމުތަކާއި، ކުރީގައި ތިމާވެށްޓަށް ގެއްލުންދޭ ގޭސް ބޮޑަށް ބޭރުކުރި ޤައުމުތަކުން ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް ކުރިއަށް އަންނަންޖެހޭ ކަމަށް މިނިސްޓަރ ގޮވާލެއްވިއެވެ.
"އަޅުގަނޑު އަޅުގަނޑުމެންގެ ބައިވެރިންނަށް ގޮވާލަން، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ޖީލުގައި ދިމާވެފައިވާ އެންމެ ކުއްލި ހާލަތެއްގެ ގޮތުގައި ދެކި، ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ކާބަފައިންގެ ރަށްތަކުގައި ދިރިއުޅެވޭނެ ގޮތް ހަދައިދިނުމަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް،" މިނިސްޓަރ ޠާރިޤު ވިދާޅުވިއެވެ.
މިނިސްޓަރ އިތުރަށް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލުމަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކޮންމެ އަހަރަކު ވެސް ފެން ޝޯޓޭޖާއި ފެންބޮޑުވުމުގެ މައްސަލަތަކަށް ހައްލު ހޯދުމަށް މަދު ވަސީލަތްތަކުން ބޮޑެތި ހޭދަތަކެއް ކުރަމުންދެއެވެ. ނަމަވެސް މި މައްސަލަތަކަށް ދާއިމީ ހައްލެއް ހޯދުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގެ އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާކަމަށް މިނިސްޓަރ ޠާރިޤު ވިދާޅުވިއެވެ.
މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖެ ފަދަ ކުދި ޖަޒީރާ ޤައުމުތަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނުރައްކާ ވަރަށް ބޮޑެވެ. އަދި މި ނުރައްކަލުން އަރައިގަތުމަށް ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޖުތަމަޢުގެ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން ކޮންމެހެން ބޭނުންވާކަން މިނިސްޓަރ ޠާރިޤުގެ ބަސްފުޅުން ސާފުވެއެވެ. މި މައްސަލައަކީ ހަމައެކަނި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ނޫން، މުޅި ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެއްކަން ވެސް މިނިސްޓަރުގެ ވާހަކަފުޅުން ހާމަވެއެވެ.
މިނިސްޓަރ ޠާރިޤު އިތުރަށް ފާހަގަކުރެއްވި ގޮތުގައި، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ މައްސަލަތަކަކީ އެހެން މައްސަލަތައް އިތުރަށް ގޯސްކޮށްލާ، އިޖްތިމާޢީ ހަމަނުޖެހުންތައް އުފެއްދުމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ ކަމެކެވެ. މި ކަމުގެ ސަބަބުން އިޖްތިމާޢީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ދާއިރާތަކަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރަމުންދާކަން އެނގެއެވެ.
މިނިސްޓަރ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މި މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން ޤައުމުގެ އިޤްތިޞާދަށާއި، ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށާއި، ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. އަދި މީގެ ސަބަބުން އިޖްތިމާޢީ ހަމަޖެހުމަށް ވެސް ނުރައްކާވަމުންދާ ކަމަށް ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.
މިނިސްޓަރ ޠާރިޤުގެ މި ބަސްފުޅުން އެނގެނީ މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ މައްސަލަތަކަކީ ހަމައެކަނި ތިމާވެށްޓަށް އެކަނި ކުރާ އަސަރެއް ނޫންކަމެވެ. މިއީ މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ ހުރިހާ ދާއިރާއަކަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށް، އިޖްތިމާޢީ ހަމަނުޖެހުންތައް އިތުރުވުމަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަމެއްކަން ވެސް ސާފުވެއެވެ. އެހެންކަމުން މި މައްސަލައަށް ހައްލު ހޯދުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި މިނިސްޓަރ ޠާރިޤު ވަނީ ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ.