ބަދަލުނުވި އާދައެކެވެ. ދިވެހިމުޖުތަމައުން ނުފިލި ބަލިމަޑުކަމެކެވެ. ފަރުވާއެއް އަމުދުން ނެތް ބައްޔެކެވެ. ކިތަންމެ ގާތްމީހަކަށްވިޔަސް، އާއިލާ ވިޔަސް، ދެކެފަރިތަވިޔަސް ނުވަތަ ހަމައެކަނި ހައިހަލޯބާއި ގުޅުމަކަސް، ދެދުވަހެެއްގެ ނުފެނި ހުރުމަކަށްފަހު ފެނިލާއިރަށް، ގިނަދުވަހުގެ މެދުކެނޑުމަކަށްފަހު ފެނިލާއިރަށްވެސް ހާލުއަހުވާލާއި ގޭތެރޭގެ ކަންކަމާއި ދިރިއުޅުމުގެ ދަތިއުނދަގޫތަކާއި އަޑިގުޑަންކަމާއި އުފަލާއި ހަމަޖެހުމާއި ހާލަތުގެ ވާހަކަ އަންނާނީ ފަހުންނެވެ.
ފުރަތަމަ ގޮވާނީ ސިފައަށެވެ. އެއޮތީ ހުރިހާ ކަމެއް ހަމަވެ ފުރިހަމަ ވެފައެވެ. އިސްލާމްދީނުގެ އުސޫލުތަކަށް ތަބާވާކަމަށް ދައުވާ ކުރާ ސައްތައިން ސައްތަ މުސްލިމު އުހުތާ އަނެއް އުހުތާއަށް، މުއުމިނު އަޅާ އޭނާގެ އަޚާއަށް ގޮވާލަނީ ސިފައަށް އީބަކިޔުމަކުންނެވެ.
"އޭތް، ހާދަ ފަލައޭ، ކިހިނެއް ހަދާފަ؟"
"ހާދަ ހިއްކާލާފަ، ނުކަނީތަ؟ ކިހިނެއްވެފަ؟"
"މީހާ ލޯ ކައިރި ކަޅުވެ ވަޅުވަދެފަ ތިހިރީޔޯ؟ ރޭގަނޑު ނުނިދާ ކީއްކުރަނީ؟"
"މުޅިން އަނދާފައެއްނު، ކޮންތާކު އުޅެފަ ތިއައީ؟"
މިއީ ގާތްތިމާގެ މީހާވެސް ދެކެފަރިތަ މީހާވެސް އާންމުކޮށް އެންމެ އަވަހަށް ދިމާވުމާއެކު އިވޭ އަޑެވެ. ހުރިހާ އެންމެން އެއްގޮތް ނުވާ ބީދައިން ތަފާތު ހެޔޮލަފާ މީހުން ނޫޅެއެކޭ ނުދަންނަވަމެވެ. އެކަމަކު މިދައްކަނީ އާންމު ހާލަތުގެ ވާހަކައެވެ.
ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި އެހެން މީހުންގެ ޖިސްމާނީ ސިފަތަކަށް ފާޑުކިޔުމަކީ އާދަވެފައިވާ ކަމެކެވެ. މީހަކު ފެނުމާއެކު އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ބަދަލުތަކަށް އިޝާރާތްކޮށް "ފަލަވެއްޖެއޭ" ނުވަތަ "ހިކިއްޖެއޭ" ފަދަ ބަސްތައް ބުނުމަކީ އާންމު ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިފަދަ ޢަމަލުތަކަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ނަހީކުރައްވާފައިވާ ކަންކަމެވެ.
އަޅޭ، ސިފައަށް ނުގޮވާށޭ!….ދެން ހަދާނީމިހެން…..ފޮޓޯ:އައިސްޓޮކް
މިފަދަ ބަސްތައް ބުނުމުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުންތައް ވަރަށް ގިނައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިތުބާރު ގެއްލުމާއި، ނަފްސާނީ ގޮތުން އަނިޔާވުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިޖްތިމާޢީ ގުޅުންތައް ދެރަވެ، މުޖުތަމަޢުގައި އެކަހެރިވުމަށް މަގުފަހިވެގެންދެއެވެ. މި މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށްޓަކައި އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ. އެގޮތުން، އެހެން މީހުންގެ މަޝާޢިރުތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުމާއި، ހެޔޮ ބަސް ބުނުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އަދި އެހެން މީހުންގެ ރަނގަޅު ސިފަތައް ފާހަގަކުރުމާއި، ނަސޭހަތްތެރިވާނަމަ ވަކިން އެކަހެރިކޮށް ނަސޭހަތްތެރިވުމަކީވެސް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
އަޅުގަނޑުމެން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލޯބިކުރާ ފަދައިން އެހެން މީހުންނަށްވެސް ލޯބިކުރަން ޖެހެއެވެ. އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ބުނަން ނޭދޭ އެއްވެސް ބަހެއް އެހެން މީހަކަށް ބުނެގެން ނުވާނެއެވެ. މިއީ ދީނީ ގޮތުންނާއި އިޖްތިމާޢީ ގޮތުން ވަރަށް މުހިންމު ކަމެކެވެ.
އެހެންކަމުން، އަޅުގަނޑުމެން އެންމެން މިފަދަ ނޭދެވޭ އާދަތައް ދޫކޮށްލައި، އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙްތިރާމްކުރާ، ހެޔޮ ބަސް ބުނާ މުޖުތަމަޢެއް ބިނާކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރަންޖެހެއެވެ. މިގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމުން، އަޅުގަނޑުމެންގެ މުޖުތަމަޢުގައި އޮންނަ ގުޅުން ބަދަހިވެ، އެކަކު އަނެކަކަށް އިތުބާރުކުރާ، އުފާވެރި މާޙައުލެއް ޤާއިމުކުރެވޭނެއެވެ.