(ބިސްމިﷲ ހިއްރަޙްމާނިއްރަޙީމް އަލްޙަމްދުލިﷲ ރައްބިލްޢާލަމީން. ވައްޞަލާތު ވައްސަލާމް ޢަލާ އަޝްރަފިލް އަންބިޔާއި ވަލްމުރްސަލީން. ވަޢަލާ އާލިހީ ވަޞަޙްބިހީ އަޖްމަޢީން.)
އިސްލާމްދީނުގައި އިންސާނުންގެ އިޚްތިޔާރާއި ޤަޟާޤަދަރާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމަކީ ވަރަށް މުހިންމު މައުޟޫޢެކެވެ. މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ގިނަ މީހުންގެ މެދުގައި އޮޅުންތަކެއް އުޅޭކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ހާއްސަކޮށް ފާފަތައް ކުރުމަށްފަހު، އެކަން ޤަޟާޤަދަރުގެ މައްޗަށް އެޅުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫންކަން ދަންނަވަމެވެ.
އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޤަޟާޤަދަރަށް އީމާންވުން ހިމެނެއެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އިންސާނުންގެ އިހުތިޔާރު ނަފީކުރާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ ވަނީ އިންސާނުންނަށް ގިނަ ކަންކަމުގައި އިހުތިޔާރު ދެއްވާފައެވެ. މިކަން ކީރިތި ޤުރުއާނުގެ އާޔަތްތަކުން ސާފުކޮށް އެނގެއެވެ.
ސޫރަތުއް ތަކުވީރުގެ 28 އަދި 29 ވަނަ އާޔަތުގައި ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވާ އާޔަތުގެ މާނައިގައިއެވެ: "ތިިޔަބައިމީހުންކުރެ ސީދާވެގަތުމަށް އެދޭ މީހަކަށްޓަކައެވެ. ޢާލަމްތަކުގެ ވެރި ﷲ އިރާދަކުރެއްވުމުން މެނުވީ ތިޔަބައިމީހުންނަކަށް (އެއްވެސްކަމެއް) ނުކުރެވޭނެތެވެ." މި އާޔަތުން އެނގެނީ އިންސާނުންނަށް އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވާކަމެވެ.

އިސްލާމްދީނުގެ އަސާސްތަކުގެ ތެރޭގައި ޤަޟާޤަދަރަށް އީމާންވުން ހިމެނެއެވެ…………ފޮޓޯ: ފްލަޔަރ
އިންސާނުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ބަލާއިރު، އެތައް ކަމެއްގައި އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާކަން ފެނެއެވެ. މިސާލަކަށް:
- ވާހަކަދެއްކުމާއި ހަނުހުރުން
- ކުޑައިރު ލިބުނު ތަރުބިއްޔަތު ބަދަލު ކުރުން
- އާދަތަކާއި ސިފަތައް ބަދަލުކުރުން ފަދަ ކިތަންމެ ކަމެއް ހިމެނެއެވެ.
މިފަދަ ކަންކަމުން އެނގެނީ އިންސާނުންނަކީ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާ ބައެއްކަމެވެ. ނަމަވެސް، ބައެއް ކަންކަމުގައި އިޚްތިޔާރު ލިބިގެން ނުވާކަންވެސް ފާހަގަކުރަންޖެހެއެވެ. މިސާލަކަށް:
- ޖިންސު (ފިރިހެން/އަންހެން)
- ހަށިގަނޑުގެ ކުލަ
- އުފަންވާ ގައުމު

އިންސާނާގެ ދުނިޔޭގެ ދިރިހުރުމުގެ ވަގުތާމެދު އެއްވެސް ޔަގީންކަމެއް ނުދެވޭނއެވެ…………ފޮޓޯ: ފްލަޔަރ
ޤަޟާޤަދަރުގެ ހަގީގަތަކީ ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާގެ ޢިލްމުފުޅުގެ ތަނަވަސްކަމެވެ. އެކަލާނގެ ވަނީ ހުރިހާ ކަމެއް ވުމުގެ ކުރިން އެކަންތައް ވާނެ ގޮތް ދެނެވޮޑިގެންފައެވެ. ނަބިއްޔާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅެއްގައިވާ ގޮތުން، އުޑާއި ބިން ހެއްދެވުމުގެ 50,000 އަހަރު ކުރިން ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ މަޚްލޫޤުންގެ ކަންތައްތައް ތަޤްދީރުގައި ލިޔުއްވާފައެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މިއީ އިންސާނުން މަޖުބޫރުކުރުވާ ކަމެއް ނޫނެވެ. ﷲ ތަޢާލާ އެއްވެސް މަޚްލޫޤަކަށް އަނިިޔާވެރިވެވޮޑިނުގަންނަވާނެއެވެ. އެކަލާނގެ ވަނީ އަނިޔާވެރިވުން އެކަލާނގެ ޒާތުފުޅަށް ޙަރާމްކުރައްވާފައެވެ.
އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކަށް ޖަވާބުދާރީ ވާންޖެހޭ ކަމަކީވެސް އިހުތިޔާރު ލިބިގެންވާ ކަމުގެ ހެއްކެކެވެ. އާހިރަތުގައި ހެޔޮ ޢަމަލުތަކަށް ސަވާބު ލިބި، ނުބައި ޢަމަލުތަކަށް އަޒާބު ލިބޭނެކަމަށް އިސްލާމްދީނުގައި އަންގަވާފައިވެއެވެ. މިއީ އިންސާނުންނަށް އިހުތިޔާރު ނެތްނަމަ ވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ދުނިޔޭގައި ހުރި މަދުދުވަސްކޮޅު އީމާންތެރިއަކަށްވުމަށް މަސައްކަތް ކުރާށެވެ………..ފޮޓޯ: ފްލަޔަރ
އެހެންކަމުން، ފާފަތައް ކުރުމަށްފަހު އެކަން ޤަޟާޤަދަރުގެ މައްޗަށް އެޅުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ. އިންސާނުން އަމިއްލައަށް ކުރާ އަމަލުތަކަށް ޒިންމާ ނަގަން ޖެހޭނެއެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަނީ ހެޔޮކަންތައް ކުރުމަށް އަމުރު ކުރައްވައ، ނުބައި ކަންތައްތަކުން ނަހީ ކުރައްވާފައެވެ. އަދި އިންސާނުންނަށް ވިސްނުމާއި ބުއްދި ދެއްވާފައި ވަނީ ހެޔޮނުބައި ދެނެގަނެ، ހެޔޮ ރަނގަޅު ގޮތް ހިޔާރު ކުރުމަށެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ޤަޟާޤަދަރަށް އީމާންވުމާއި އިންސާނުންގެ އިޚްތިޔާރު ދެމެދު ފުށުއެރުމެއް ނެތެވެ. އިންސާނުންނަށް ލިބިފައިވާ އިހުތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ހެޔޮކަންތައް ކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަންވާނެ އެވެ. އަދި ނުބައި އަމަލުތަކުން ދުރުހެލިވާން ވާނެއެވެ. އަމިއްލަ އަމަލުތަކަށް ޒިންމާ ނެގުމަކީ އިސްލާމްދީނުގެ މުހިންމު އަސާސެކެވެ.
ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް ތެދުމަގު ދައްކަވާށި! އާމީން!
وآخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمين
(ތަރުޖަމާ، މައުލޫމާތު؛ ޤަޟާޤަދަރަށް އީމާންވުން/ އިސްލާމިީސިޓީ، ދާވަތޭއިސްލާމީ، އިސްލާމީނޫރު،)

